Etapy nauki gry na fortepianie.

Fortepian to w świadomości ogółu jeden z najszlachetniejszych i elitarnych jednocześnie instrumentów. Kiedyś dostępny tylko dla bogatych, później dla bogatych i wykształconych, by dzisiaj stać się instrumentem powszechnie dostępnym. I pomimo tak szerokiej popularności, aby naprawdę grać na fortepianie trzeba nie tylko posiadać słuch muzycznych, ale dysponować cechami charakteru przygotowującymi do wieloletniej i mozolnej pracy.

Etapy nauki gry na fortepianie – dzieciństwo

Nauka gry na fortepianie to proces bardzo długi. Zaczyna się zwykle w wieku 6-8 lat, w zależności od predyspozycji ruchowych młodego człowieka. Dziecko na tym etapie poznaje układ dźwięków na klawiaturze i jednocześnie poznaje ich rozłożenie w zapisie pięcioliniowym, od klucza wiolinowego po basowy. Metod na przyswojenie tego zakresu jest wiele i zależą one od równoległego toku edukacji szkolnej. Jednym ze sposobów stosowanych przez nauczycieli muzyki jest nauka za pomocą liter alfabetu lub uczenie się nut parami.

Lata ćwiczeń nad koordynacją dłoni

Ten etap nie kończy się właściwie nigdy. Każdy utwór grany na dwie ręce wymaga pracy nad koordynacją. Ten żmudny okres zaczyna się zwykle od dziesiątków ćwiczeń najpierw na jedną, a potem na drugą rękę. Najlepiej na bazie prostych utworów dziecko powtarza linię nut w taki sposób, by umysł i dłoń pracowały w jednym rytmie. Dopiero wtedy, gdy każda ręka “opanowała” dany utwór można przystąpić do prób granych na obie ręce. Należy dojść do takie etapu, gdy praca rąk nie wymaga już kontroli umysłu. Duże znaczenie w procesie nauczania ma tempo grania, które najpierw powinno być powolne, by dojść do tempa wymaganego przez zapis nutowy. Synchronizacja rąk i tzw. palcówki, niekończące się ćwiczenia kształtujące ruch i nacisk palców na klawiaturę przygotowują do technicznego opanowania utworu.

Indywidualna praca nad utworem

Gdy uczeń opanował już zasady pisania i czytania nut, wyćwiczył technikę i koordynację rąk może przystąpić do indywidualnej pracy z utworem, już nie tylko na poziomie układu nut, ale biorąc pod uwagę dynamikę utworu, artykulację poszczególnych dźwięków, styl i interpretację utworu. Każdy z tych składowych wpływa w równym stopniu na efekt końcowy i w dużym stopniu jest narzucany przez autora lub epokę, w jakim utwór napisano. Zawsze, pomimo wyraźnych wskazówek autorskich pozostaje miejsce na pracę nad cechami własnej interpretacji dzieła, które w pierwszej fazie nauki odzwierciedla proste rozumienie wytycznych a w fazie kolejnej zrozumienie również kontekstu tych wytycznych.

Kiedy utwór jest gotowy?

Utwór muzyczny zagrany na fortepianie można uznać za opanowany przez ucznia wtedy, gdy gra on go bez żadnych pomyłek, w odpowiednim tempie, kontrolując w pełni dynamikę utworu. Do tego ciało ucznia, jego dłonie pozostają rozluźnione i zrelaksowane, z w pełni wbudowaną pamięcią utworu. Dobrym sprawdzianem gotowości do odtworzenia utworu jest nagranie go i odsłuchanie. Wówczas nie tylko nauczyciel, ale i uczeń jest w stanie w miarę obiektywnie ocenić swoją pracę.