ERIK SATIE

• Erik Alfred Leslie Satie znany jako ojciec minimalizmu- kompozytor francuski. Uznawany za prekursora wielu późniejszych awangardowych kierunków artystycznych oraz za najbardziej ekscentrycznego kompozytora czasów Fin de siècle.
  Jego prowokacyjne kompozycje w duchu mrocznej, modernistycznej dekadencji, w równym stopniu fascynowały współczesnych, co bulwersowały opinię publiczną. Nazywany był przez krytyków genialnym błaznem.
  Urodził się we Francji w 1866 roku. Wyrastał w środowisku muzycznym: ojciec był muzycznym wydawcą, matka – pianistką i kompozytorką. Studia muzyczne rozpoczął dosyć późno. Mając 23 lata zapisał się do Konserwatorium Paryskiego., ale wyraźnie mu nie szło najlepiej. jego nauczyciele stwierdzili, że brakuje mu talentu i został odesłany do domu bez egzaminu.
  Eric Satie postanowił wstąpić do wojska. Jednak nie mógł znieść życia wojskowego i rozchorować się, aby zwolnić się z obowiązku.
  W 1887 opuścił dom i zaczął żyć artystycznym życiem w artystycznych dzielnicach Montmartre. Zaprzyjaźnił się z Debussym i Ravelem i został oficjalnym kompozytorem i kapelmistrzem bardzo mało znanego Zakonu Różokrzyżowców.

W 1896 r. Satie nie miał już pieniędzy i musiał przenieść się do mniejszej kwatery i
potem na przedmieścia. Zaczął pracować jako pianista kabaretowy, co przynajmniej dało
mu spory dochód – ale nie był usatysfakcjonowany i postanowił wznowić
studium muzyczne. W wieku 39 lat zapisał się do Schola Cantorum Vincenta d’Indy’ego,
gdzie nadrobił utraconą edukację, zgłębiając klasyczny kontrapunkt.
Z powodu tych akademickich ćwiczeń, od 1912 jego kariera nabrała rozpędu i odniósł wiele sukcesów ze swoją nową miniaturą: kawałki humorystyczne.
Wszystkie te późniejsze prace mają bardzo dziwne tytuły i są pełne
dziwnych instrukcji i komentarzy wydrukowanych w partyturze.

Muzyka Satie to pierwsze zdecydowane zerwanie z XIX-wiecznym francuskim
Romantyzmem; stoi również w opozycji do dzieł kompozytora Claude
Debussy’ego. Ściśle związany z ruchami dadaistycznymi i surrealistycznymi w sztuce,
lekceważy tradycyjne formy i struktury tonalne. Twórczość jest charakterystyczna i przyjmuje
formę parodii, z nonszalanckimi tytułami, takimi jak Trois morceaux en forme de poire
(1903; Trzy kawałki w kształcie gruszki) i Embriony Dess ch s (1913;
wysuszone zarodki) i wskazówki dla gracza, takie jak „z dużą chorobą” lub
„lekki jak jajko”, mający kpić z utworów takich jak preludia Debussy’ego.

Utwór Gnossienne 1 na fortepian został wykorzystany w filmie The Painted Veil (Malowany Welon) w reżyserii Johna Currana (2006), w filmie Niebo nad Paryżem (Paris) w reżyserii Cédrica Klapischa (2008), w filmie Rysa Michała Rosy (tu także Gnossienne 4), a także w filmowej adaptacji powieści Agathy Christie Pięć małych świnek. Utwór Gnossienne 3 na fortepian wykorzystano w filmie Iluzija (Iluzja) w reżyserii Svetozara Ristovskiego oraz w serialu Kryminalni (Tryptyk śląski, Elegia Isabel Coixet i Mr Nobody Jaco Van Dormael), w filmie Elegia (Elegy) w reżyserii Isabel Coixet (2008) wykorzystano Gnossienne 3 oraz Gnosienne 4.

Satie był uznawany za szarlatana przez muzyków, którzy źle zrozumieli jego
lekceważenie i dowcip. Ubolewali także nad niemuzycznymi wpływami w jego życiu:
w ciągu ostatnich 10 lat jego najlepszymi przyjaciółmi byli malarze, z których wielu poznał
w kawiarni. Wśród jego przyjaciół byli Jean Cocteau, Picasso, Duchamp, Derain.
Satie był jednak podziwiany przez kompozytorów : Darius Milhaud, Maurice Ravel, a w szczególności Claude Debussy-go z którym się przyjaźnił przez blisko 30 lat

Nazywał siebie „fonometrografem” lub „fonometrystą” (co oznacza
„kogoś, kto mierzy i zapisuje) dźwięki”)- został nazwany „niezdarnym, ale subtelnym technikiem”
w książce o współczesnych kompozytorach francuskich wydanej w 1911 r.
Komponował dramaty sceniczne, utwory orkiestralne, instrumentalne i wokalne. Jego najbardziej znane kompozycje to:
Gymnopédies (1888), cykl fortepianowy
Gnossiennes (1890), cykl fortepianowy
Parade (1917), balet
Sokrates (1918), dramat symfoniczny

Erik Satie zmarł 1 lipca 1925 roku w Paryżu
1925 w Paryżu.